martes, 7 de abril de 2026
Faladoiro (lugar no que se murmura) Hackear a Coroa .. Manuel Gago em Galiciae.
Fonte: https://www.galiciae.com/blog/manuel-gago/hackear-a-coroa/20260113184026105712.html
253. No filme La tierra prometida (Nicolaj Arcel, 2023, Filmin) Ludvig Kahlen, un capitán retirado do exército dinamarqués (Mads Nikkelsen), accede ao chamado do rei para colonizar agrariamente o infértil páramo de Xutlandia. Estamos no século XVIII e os ilustrados danlle moitas voltas á terra e en como multiplicar o seu rendemento. Kahlen garda unha carta segreda que non quere desvelar e confía en que o rei lle conceda en contrapartida un título nobiliario. O filme representa moi ben esa esperanza case indestructible que tiña a xente do pasado na figura do rei, e que hoxe nos resulta tan difícil de comprender. Como vai ser o rei un valedor da xente do común fronte os poderosos, pensaremos, se el mesmo é a fonte da que dimana —cos seus nomeamentos de duques, condes e marqueses— toda a estrutura que oprime aos humildes? Iso é o que pensamos hoxe, se cadra porque aínda contamos coa división de poderes de Montesquieu. Nas súas esforzadas xornadas de Xutlandia, a pesar de todas as zoupadas que lle infrinxe o cacique local, el segue a crer no amparo do rei. É unha crenza abstracta, case como unha fe. É o rei pero é algo máis que o rei. A fonte que xustifica revoltas territoriais, o nome que se invoca nos patíbulos, a excusa mentireira dos procesos de independencia, a última esperanza.
254. En Galicia este fenómeno foi polo libro. O rei invocouse nas Guerras Irmandiñas, e non se tirou nin unha soa fortaleza sen o seu permiso, e foi esa salvagarda a que evitou que a nobreza acometera unha salvaxe campaña de represión cando volveu. Cando a influencia castelá se fixo escandalosa a principios do século XVI e os funcionarios foráneos fixéronse con todos os postos de poder do reino, os reis desenvolveron en paralelo a Real Audiencia do Reino de Galicia, o instrumento de xustiza que primeiro estivo localizado en Santiago e despois na Coruña. A institución exerceu de contrapeso independente fronte aos abusos da aristocracia galega. Os labregos valorárona moitísimo e chamabanlle a "fonte de auga limpa". Como sería a cousa para que uns paisanos falaran ben dunha institución e mesmo xente con poucos recursos se atrevera a pleitear contra un mosteiro ou un conde na confianza de que había posibilidade de vitoria. Ás veces nos pleitos as testemuñas aludían os reis do pasado, pero non se acordaban do seu nome cando lles preguntaban: eran como entes abstractos. A partir do século XVI, os reis pouco máis fixeron polo reino occidental, e iso tamén se aprecia na pedra. O derradeiro rei representado con certa frecuencia na arte galega —tampouco moito, non se entusiasme ninguén— foi Filipe II. Os concellos galegos encargaban os prescritivos retratos do Austria ou do Borbón do momento para os salóns, pero ninguén tivo moito interese en conservalos. Cando entendemos a escasa aversión actual dos galegos polo rei —inseparable da nosa evidente indiferencia, da que somos conscientes cando observamos como se adora á monarquía noutras latitudes ibéricas—, conectámonos cunha historia de moitos séculos nos que os reis non adoitaron ser vistos coma inimigos. Eu penso que os galegos comezaron a esquecerse do nome dos reis cando estes deixaron de se chamar Afonso. Un día cóntolles por que.
255. Os reis sempre o souberon ou intuíron. O vicepresidente da Xunta Carlos Mella criticou en público en 1983, de acordo con Xerardo Fernández Albor, que Xoán Carlos I delegara a ofrenda do Apóstolo no delegado do Goberno, Domingo García Sabell, no canto do presidente da Xunta. A polémica provocou que o rei acurtara unha viaxe a Venezuela para vir el en persoa a presentarlle os respectos ao Apóstolo. Esa disputa interna de patacón nunha autonomía que fora votada en precario e bombardeada por uns e por outros, chegara a preocupar ao monarca. Sempre me preguntei por que. É certo que a confusión da Transición, con todas as cartas abertas, beneficiou á nosa feble autonomía galega. Lembremos que algúns prestidixitadores conseguiran a xenialidade de enganar ás persoas axeitadas, facéndolles crer que a autonomía de Galicia estaba máis respaldada do que estaba. A rápida reacción do rei, acudindo presto a apagar o incendio, debeu responder ao medo a que se abrira unha fronte nova nun sitio perigoso. Estivo astuto, vaia.
256. Pensaba nisto ao ler Reconciliación (Planeta, 2025), o innecesario libro de Xoán Carlos I. Xa saben que eu teño afección ás, polo xeral mediocres, biografías dos políticos, porque en todas se escapan tres ou catro detalles valiosos. Lembro un verán no que lin á par sobre a toalla as memorias dos chantadinos Víctor M. Vázquez Portomeñe, antigo conselleiro de Cultura e outros, e as do xornalista Afonso Eiré. Tíñaas as dúas sobre a toalla e alternaba capítulos. Poucas veces teño gozado tanto de confrontar por escrito dúas visións do país que, postas en paralelo, permiten entender éxitos e fracasos. En Reconciliación, o rei colócanos aos galegos no noso sitio. Así narra o retorno dos Emiratos Árabes en 2022: "partín cheo de esperanza cara a Vigo. De alí partira e alí volvía. Era coma se o meu verdadeiro fogar fose un pequeno porto de Galicia e non un pazo de Madrid, como se a miña relación con España tivera máis que ver coas súas periferias e a autenticidade das súas paisaxes e as súas xentes que coa súa capital e as súas enredadas políticas". Estou convencido de que nesta visión indixenista Xoán Carlos de Borbón puxo todo o amor do seu corazón. A ver quen lle corta o rollo explicando que aquí tamén hai unha capital, enredos políticos e os que os propios galegos tamén establecen escalas de paisaxes auténticas e menos auténticas dentro do noso país. E iso que podía ter entrado no affaire Mella e darnos o seu punto de vista.
257. Na aldea de Sarandós (Abegondo) consérvase unha casa na que a tradición sinala que durmiu Filipe II no seu camiño cara á Coruña, onde ía embarcar para casar en Inglaterra con María Tudor en 1554. A casa conta cun valioso escudo real no que unha inscrición lembra o real descanso. Pero o máis notable do escudo é que está hackeado. Un caliz destaca a maior tamaño que os leóns e torres do escudo de Castela e León. Eis o escudo da coroa de Galicia, Castela e León, e expertos como Eduardo Pardo de Guevara consideran que é o primeiro no que os galegos introducen o seu propio símbolo na coroa real. Foi labrado posiblemente a principios do século XVII, nun momento no que Galicia estaba reinventándose: a Xunta do Reino encargaba crónicas da súa historia, a aristocracia financiaba mapas do reino impresos en Amberes, os eruditos indagaban en arquivos e na súa imaxinación para elaborar un pasado, A Coruña e Santiago loitaban por seren cabezas (capitais) do reino. Como digo, a partir de aí, en lugares moi significados, os galegos fixeron a súa propia versión do escudo real. Ese cáliz raramente se incluiu fóra de Galicia ou nas obras promovidas pola propia Coroa. Estou pensando, por exemplo, no escudo do Pazo Real de Madrid, onde aparecen as flores de Lis da casa borbónica no mesmo lugar no que os galegos colocamos o noso Grial, ou no propio escudo oficial do reino de España que levamos no pasaporte. Só hai un caso distinto: o cáliz galego coas cruces no centro do escudo español no Pazo das Comunicacións de Madrid, deseñado polo noso Antonio Palacios. Seica foi Valentín Paz Andrade quen visitando o obradoiro do arquitecto, viu o rascuño do escudo real, e lle dixo: "Prántalle aí no medio o de Galicia". Ese prantar en sentido figurado, pero quen sabe se tamén nun sentido case real.
256. Os sucesivos El-rei deberon dar un consentemento tácito a estes escudos galeguizados do Antigo Réxime que atopamos na Coruña, en Santiago —no Panteón Real ou na Universidade— ou mesmo no santuario da Escravitude (Padrón). "Total, estes pasan o día inventando pero non pasan de aí", seguro que dixo algún ministro no seu despacho diario ao sacar de pasada o tema. Quizas non se decataban de que no fondo, os galegos estaban propoñendo outra lectura, máis inclusiva, da historia de España. Os sucesivos El-rei, prudentes ou timoratos, calaron. É bo que os reis deixen que falen outros por eles, mesmo que imaxinen por eles. Dar explicacións é un asunto que require moita práctica.
La batalla de Fornelos: El día en que los gallegos APLASTARON al Rey Vikingo Gunderedo
https://www.youtube.com/watch?v=dEYh_HSNxqw&t=40s
martes, 24 de marzo de 2026
Primeiro texto em galego?
e se queres poder ir ainda mais atrás no tempo com o pacto de irmãos entre gomes pais e ramiro pais que é de 1175 em arnoso, lá perto do minho.
domingo, 1 de febreiro de 2026
Notas de historia. Porqué caiu a Galiza?
Rapinhado nas redes.

sábado, 3 de xaneiro de 2026
Terra de foris. ( Reciclaje blogueiro.)
Post já publicado no 2023 no blog.
Esta-se a falar estes días, ( estou a falar no 2023) nas redes e entre uns poucos, não vaiam a pensar em mais, em quanto a que o Bierzo, a Seabra e territorios asturianos do occidente possam ser incorporados a Galiza. Engade-se, num exercicio de fantâsia pondo o carro diante dos bois, que previamente deveríam fazer para isto um referendum.
Direi
antes de nada que isto atopeino por acaso nas redes sociais,
melhor dito no twiter, X, que é a única na que ando a ouviar, a asubiar, ou
a
pesquisar, à solta, um pouco de todo. Andar ando e moito mais ainda do que deveria.
Esta quimera, evidente, ainda
que saudosa prá qualquer galego, são criadas por
dous ou tres twiteiros neste caso,
que fornecidos com moitos seguidores, ganhados no dia a dia com manhas
de todo tipo.E como se tivessem um bom altifalante, sabem fazer barulho
momentâneo e
parecem uma multitude participante. Uma vez deitada a informação no
twiter ( agora no X) já os algoritmos
se encargarão de flassehar a torto e a direito a mesma para chegarem a
todos
aqueles que por alguma curiosidade anterior tenham escoitado uma música
parecida. Do mesmo jeito, dende aquí, estos mesmos entre
a sorpresa e a ledicia vão espargir, difundir e divulgar o grão, e
assim dão por feita a sementeira. Cousa na que me loubo, neste caso, em participar a espalhar.
O caso é que, o chegar-me esta informação, também com sorpresa e ledicia, deseguido veu-me o recordo o conceito de "Terra de foris". Um princípio ou regra não escrita que para entenderem-se os galegos daquela , usava-se no Reino medieval da Galiza. O falarem de que tal terra ou lugar era " Terra de foris" , estavam-se a referir a toda aquela terra considerada dentro dos senhorios da coroa do reino de Leão ainda que não era considerada terra propria do Reino nuclear galego, eles considera-na por tradição histórica e cultural como galega. Não sei seguro se a Seabra era "Terra de foris", eu acharia que sim o era. Astorga e as suas terras não eram "terra de foris". No obstante... ( Ainda que no documento que mostramos o final o bispo de Astorga firma como pertecente o Reino de Galiza, não sei se porque ele era galego de nazón, ou a diócese de Astorga era sufragánea de Compostela e neste senso se considerava galega). Parte do occidente asturiano não era considerado "terra de foris" outra parte a mais próxima sim. O Bierzo, claramente, era "Terra de foris" pois bem sabemos que foi sempre terra galega do reino nuclear galego e deixou de ser considerada como terras do Reino depois das guerras de dominação dos Reis Católicos que derom esta terra, do Bierzo, a dependência do Conde de Benavente e desposeirom dela os Castros nessa altura os mais altos representantes da nobreza galega. É bem evidente que nas fronteiras citadas que antes eram consideradas parte da Galiza nuclear e que hoje já não pertencem a Galiza administrativa actual, ficam pegadas culturais, sociais, costumes e formas idiomáticas evidentes que demostram que perante moitos séculos forom territorios dos senhorios galegos e que se sentiam dentro duma unidade política, cultural, idiomática, económica e histórica que se concretizava no chamdado Reino da Galiza. Este reino que é herdeiro dos galegos dende a antigua Gallaecia que foi minguando o seu terrritorio até a Galiza já Sueva e posteriormente Reino Galego medieval con Rei en Leão até 1230.
Despois
desta data, 1230 coa união num só reino em Castela, seguiu sempre Galiza considerada Reino ou entidade
cultural e política com personalidade propria como tal até a
configuración administrativa das provincias de Javier de Burgos no
1833.
E se não me credes, uma olhada este documento ajuda, tal vez, na
sustenção do dito. Este é um documento no que firmam os bispos da orbe
católica, lá pelos 1545 , uma petição pra convocar um concilio, neste
caso, nem mais nem menos, o de Trento. Pois bem os bispos Galegos neste caso o de Astorga (duvido se era Terra de foris) e o de Ourense identificam-se como espanhol do
Reino de Galiza e em troques o de Zaragoza como espanhol do reino de
Espanha.
Ainda que há quem defende hoje, com bom criterio, que o Reino como tal numca foi abolido e, defende, ou gostaria de que Galiza fosse denominada na actualidade Reino de Galiza. Tal como assim, estou a falar, este senhor tão ilustrado:
Eduardo José Pardo de Guevara y Valdés.
Es un historiador y genealogista español, especializado en el estudio de la nobleza bajomedieval gallega y profesor de investigación del Consejo Superior de Investigaciones Científicas.
Ainda que o não constar como tal na Constitução espanhola não seja fácil defender esta postura.
Ainda que isto último seja outra histoira.
mércores, 16 de xullo de 2025
xoves, 12 de xuño de 2025
E ti sabias isto?. Numca tal ouvira, e é uma historia bonita. 1719: Um batalhom galego loita na batalha de Glheann pela liberação da Escocia.
Para situar-nos um pouco nas longas guerras dos Jacobitas de Escocia podemos irmos a ver a serie "Outlander" que nos trasladara a aquelas datas.
xoves, 25 de abril de 2024
Fernando II de Galicia e a opinião de Alexandre Herculano
O Galego (Vida, Ditos e Feitos de Lázaro Tomé)
"É assim que historicamente o galego é ovo; ovo desta monarquia de Portugal. Afora o nome, ela herdou de Galiza bom quinhão de território, parte da população, os mais ilustres nomes da sua velha aristocracia, muitos costumes, e finalmente a língua, que hoje senhoril e desdenhosa olha com sobranceria para o antigo dialeto que lhe deu origem, falta de piedade filial mais que muito repreensível, e que eu quisera ver bem zurzida pelos atravessadores, espevitadores e esfoladores da moral pública destes remos e senhorios, onde nenhuma criatura, que saiba o nome aos bois em história, pode volver os olhos para o extremo horizonte do nosso passado, que não enxergue, ao cabo lá, a Galiza. [...]
Mas se o valor da palavra galego como expressão do mito mourisco e do ovo português desperta as cogitações do filósofo, a que graves e profundos pensamentos nos não conduz como representante de um fenômeno social dos tempos modernos!?, que maravilhas nos não faz suspeitar!?, que estudos substanciais e indefessos não exige de nós para sondarmos os seus arcanos!?, em que pélago de meditações ilimitadas nos não deixa absortos!? Não sei se alcançarei alçar ama ponta do véu que encobre tantos mistérios, mas o que sei de certo é que só por havê-lo tentado o meu nome não morrerá, e a minha sepultura será coberta de flores pelas mãos da posteridade respeitosa e agradecida."
Alexandre Herculano.
xoves, 28 de marzo de 2024
A identidade Galego-Portuguesa na Idade Media
Para entendermos só um bocado desta ideias, demos uma vista de olhos sobre uma personagem que sintetiza bem o momento histórico. Teresa de Portugal, para outros Teresa de Leão, também Teresa da Galiza e a mãe de Afonso Henriques o primeiro rei de Portugal e vencedor na batalha de São Mamede em Guimarães.Teresa naceu em Povoa de Lanhoso, casou com Henrique de Borgonha, era a senhora da Galiza até Coimbra. Teresa não distinguia terras de origem lusitana de outras de além Minho. Todo era um mesmo magma cultural e social e político no rexime feudal daquela altura controlado ou coordinado dende o Reino de Leão. Poderíamos avançar mais na historia para vermos a evolução da criação do reino de Portual, o papel da Igreja católica romana e o papel de Cluny abadía protegida por Alfonso VI de Leão o emperador. Todo eso e a separação política dos territorios e o papel da Reconquista contra os mouros,os reis católicos, a batalha de Toro etc. seríam pontos importantes para fazermo-nos a ideia do que aquí se tenta explicar.
fonte.
xoves, 15 de febreiro de 2024
Galegos pela historia. Reimundo de Borgonha.
imaxe de Reimundo no Tombo da Catedral de Compostela.
primeiro Parlamento no pazo de Xelmírez, 19 de diciembre de 1981
Tras ser la sede provisional del Parlamento de Galicia —desde su constitución el 19 de diciembre de 19811 hasta que se trasladó al pazo de Fonseca, en verano de 1982
Ley 8/1985, de 13 de agosto, de elecciones al Parlamento de Galicia.
- Publicado en:
- «DOG» núm. 156, de 16/08/1985, «BOE» núm. 248, de 16/10/1985.
- Entrada en vigor:
- 17/08/1985
- Departamento:
- Comunidad Autónoma de Galicia
- Referencia:
- BOE-A-1985-21380
- Permalink ELI:
- https://www.boe.es/eli/es-ga/l/1985/08/13/8/con
luns, 8 de xaneiro de 2024
Galegos pela historia. Um comentario do senhor Ibn Hawqal
Este senhor árabe do século X, escreve como era o mundo naquela altura. Os galegos estavamos num dos momentos do topo da historia. Asim o acredita ele.
"Configuración do mundo" de Ibn Hawqal

sábado, 30 de decembro de 2023
Reino medieval Galiza. A toma de Almería.

