martes, 13 de xullo de 2021

A PARANÓIA DE PORTUGAL ou a história mitológica.

     

Fernando Venâncio, no facebook, comenta algo bem interessante que eu sempre percibí  muito evidente em Portugal e sempre andive a buscar explicações. Sim há uma paranoia o respeito sobre a sua identidade e lugar na historia.


A PARANÓIA DE PORTUGAL
.
Eduardo Lourenço, sempre lúcido, escreveu (e eu cito dum artigo de Luís Faria, no "Expresso" da semana passada):
«Todos os povos vivem mais ou menos confinados no amor de si próprios. Mas a maneira como os Portugueses se comprazem nessa adoração é verdadeiramente singular».
Não se duvide. Portugal nasceu com uma "missão" para o Mundo. Portugal teve, desde todo o sempre, um "destino". Portugal tinha, à viva força, de aparecer em cena... Ou o Mundo soçobrava.
Uma das características da paranóia é a convicção íntima de que tudo, mas tudo mesmo, tem um sentido. Não foi por acaso que alguém me olhou como olhou. Não foi por acaso que sussurrou uma meia frase. Ou que deixou de fazer isto, aquilo ou aqueloutro.
Assim pensam os ocultistas portugueses, com António Quadros e António Telmo à frente. E dizem-no com todas as letras: o Acaso não existe. A marcha do Mundo esteve condicionada desde a eternidade, e coube a Portugal, sempre, um papel central nisso.
Afonso Henriques esteve destinado a ser rei, Aljubarrota destinada a ser ganha, Alcácer-Quibir destinada à catástrofe. Tudo tem um sentido, tudo esteve desde sempre predestinado.
E tudo isto vende. Oh, se vende! A malta péla-se por forças ocultas, que - tão queridas - nos desculpam alguma falta de vontade, alguma preguiça de tomarmos o tal destino pelos chifres.
Senhores & Amigos: que seja esta a última geração de "condicionados".

 
.
[ na ilustração: batalha de Alcácer-Quibir ]
Nenhuma descrição de foto disponível.
 

HISTORIA DEL NACIONALISMO CATALÁN XI. EL TENIENTE CORONEL MACIÀ

El DESASTRE del ANNUAL: 100 años de una Catástrofe llena de HONOR y SACR...

Começa a semana com isto.

DUBAI. Quando já não sabes que fazer. Pois venham trapalhadas de futuro. 

This is Deep Dive Dubai, the emirate's latest attraction for diving enthusiasts. It offers both freediving and scuba diving for all skill levels. With a depth of 60m, it has earned the Guinness World Record for the ‘Deepest pool for Diving'. It is filled with 14m litres of fresh water. Divers can explore the “abandoned” sunken city where they can ride the bicycle and also check out the sunken car. Beginners can try this discovery scuba experience where they can dive as deep as 12 metres.

mércores, 7 de xullo de 2021

A memoria colectiva. Galicia.Norte de Portugal.

Tras los pasos de la primera guerra: el ejército romano entre Galicia y  el norte de Portugal. 

Este documental recoge las investigaciones del colectivo romanarmy.eu en las montañas localizadas en la frontera entre Galicia y el norte de Portugal, donde en los últimos años hemos localizado varios campamentos romanos que cambian nuestra perspectiva sobre la conquista romana del noroeste de la Península Ibérica.

venres, 25 de xuño de 2021

Notas Soltas. "Hijo llevame a un médico de izquierdas".

 

        Creo que hoy entra en vigor la Ley de Eutanasia. Sin duda un derecho más para la vida de los ciudadanos. Si en el post anterior hablabamos de la hipocresia como aceite lubricante del funcionamiento  de la convivencia social, que decir,  cuando se trata de aprobar derechos colectivos y sociales que mejoran lal vida de los  ciudadanos. En ese caso aparece la hipocresia más importante , la de la  moral y por ende la  oposición a los mismos. 

       Escucho en la radio un testimonio personal de un periodista de mentalidad conservador que narra como su madre, votante y militante del PP,  enferma le decía a su hijo que si la veía muy mal sufriendo por sufrir que por favor la llevase a un médico de izquierdas, tu ya me entiendes, le añadía. Sin comentarios. Creo que es un hecho ,  a poco que uno se mueva o escuche testimonios al respecto, que el avance de la medicina prolonga la vida y con ello un retraso en las enfermedades terminales, ocaisonando verdaderos dramas de dolor y sufrimiento. ¿Si la ciencia ha conseguido que podamos morir sin soportar terribles dolores y  sufrimientos sin esperanza, cuál es el motivo moral que nos  impide utilizar con el libre albedrío esos métodos, incluidos la eutanasia,  para poner fin al sufrimiento?. En la praxis hopitalaria todos sabemos que se trata al máximo de paliar el dolor terminal con paliativos y a Dios gracias podemos decir. Detrás de esos  paliativos hay sedaciones totales en las que la persona no sufre esperando un fin innevitable. Y en esos momentos sólo pides que no te aparezca un Cid Campeador, disfrazado de médico, que a costa del sufrimiento de tu ser querido crea que está salvando la moral, el mundo, y qu a través del dolor se está redimiendo o compensando el pecado  y la maldad del mundo. En esos momentos miras a los ojos al médico y le dices con la mirada que actúe con toda la ciencia que conozca y que no haya sufrimiento, porque una semana más o menos en esta vida no es el objetivo que le trajo al mundo. Que ya hizo muchas obras buenas y que quisieras devolverle un poco de lo que te ha dado, en forma de evitar su dolor. Esta forma de encarar el final como una sedación total  y que en la realidad se da,  no está todo claro para todos los médicos dentro de su moral y su objeción de conciencia  y ha sido objeto de campañas para evitar las sedaciones que algunos equiparaban a una eutanasia disfrazada. Recordemos el caso del  anestesista de un Hospital de Madrid, que realizaba sedaciones, y que fué apodado del doctor muerte. Sedaciones que hoy se practican en casí todos los hospitales. Así se comprende la frase de la madre del periodista, buscame un médico de izquierdas, o al menos que no sea de arcabuz, diría yo.

       Una cosa es hablar de cánones morales, de aceptar el sufrimiento como voluntad divina, y otro encontrarse en la situación de dolor tú o tus seres queridos y el cambio de paradigma es evidente. Volvemos a nuestra recordada hipocresía social e individual.

      ¿Porqué retrasar tanto la aplicación derechos? ¿Que nos lo impide?. La moral de  una mentalidad religiosa, no una ética cudadana. Esa carga moral sobre las personas a lo largo de la historia se ha convertido siempre en poder,  influencia social, control ideológico para seguir teniendo poder. 

      Hay un sector de la sociedad, que en temas de derecho parece que van un paso por detrás de otro sector que,  más libre de ataduras,  es el que propugna nuevos derechos civiles y mejora de la vida de la gente. El sector que va detrás si se aprovecha como nadie de esos derechos una vez legislados, no obstante siempre está en la trinchera arcabuz en mano disparando a todo lo que se  mueva que le parezca cambio y que va a mover el mundo en el que está asentado. Más allá de los partidos creo que son actitudes personales. Parece que ahí está un poco la diferencia entre conservador y progresista, tal como se etiquetan estas posturas, aunque no me gusta generalizar ni dar estereotipos. Bueno, piensa el que cree que tiene mucho que conservar, se empieza por la moral y las costumbres y al final se llega a la economía y a la propiedad, el subconsciente que  tira de dentro y resume todo en el slogan de la campaña de Clinton : "es la economía estúpido". 

     El divorcio, el aborto, la eutanasia, el matrimonio civil entre personas del mismo sexo, las propuestas en leyes trans, los movimientos feministas, la custodia compartida etc. Se me olvidaba algo, que en su día recibió una artillería de improperios y que ha sido una bendición social. Me refiero al llamado  divorcio expres de la época de Zapatero. Por supuesto se juntaba la Ley con el pim pam pum en que se había convertido la figura de Zapatero, y haciendo un totum revolutum de la política no importaba lo que se estaba planteando. Pues bien los avances en gastos, en problemas, en agilización del divorcio que trajo como consecuencia la aplicación de esa ley sólo se pueden evaluar cuando uno hecha un vistazo  a los conflictos matrimoniales y al cuidado de los hijos. Pero que más daba la ley si los obispos, el PP y la carcundia nacional decían que eso iba a provocar el desplome moral y tal y tal y a la vez era un tonto haciendo algo que lógicamente se tenía que llamar tontería. En fin, nada nuevo en este hermoso país.

      Es muy fácil sacar pancartas provocativas, tratar de convertir la buena propuesta del contrario,  de forma automática, en un   objetivo a batir por que sí. Se puede ser altavoz de las directrices  de la Conferencia Episcopal, por ejemplo,  y después,  en el fondo, y por lo bajín,  desear que se apruebe la ley, porque  sé que me va a beneficiar. Suelen ser el mismo tipo de personal que acostumbra a hablar, como una crítica,  de una cierta conciencia de  superioridad moral de la izquierda, que a la vez le gusta alardear de sus propuestas, despreciando los postulados contrarios. Siempre me ha llamado la atención  esa afirmación, por lo que tiene de un falso complejo de gentes llamadas de derechas.  Nunca he comprendido este mensaje o más bien no lo he entendido. Creo o si  entiendo que es todo lo contrario. Y lo afirmo como experiencia de vida por ser quien  ha vivido guiado por la fe católica , a la vez que educadoen los valores y formas de ver la vida de la moral  católica. Yo he sentido todo lo contrario cuando he estado en el paraguas moral o más bien las directrices de la Iglesia. La verdadera creencia de superioridad moral está en los creyentes. Ese sentimiento de superioridad por ser elegido de Dios para ver la Luz y el tener línea directa con Dios, está en ese mundo. Hay un cierto desprecio por los pecadores y no se entiende como pueden vivir esta vida sin la fe. Estás educado para realizaar actos que consigan  salvar tu alma. Tu objetivo moral es ser bueno en pensamientos y obras ante ti y ante Dios  y con eso contribuyes dentro del Cuerpo Místico  a que la Verdad triunfe sobre las tinieblas. Tu moral, tu salvación personal sólo está siguiendo la vida y las normas de la Iglesia Católica, fuera de ahí se te respetará pero no estás en el camino de la Verdad. Nadie pregunta  como modificar las estructuras y aquello que mejore las condiciones de la vidad social  y las normas colectivas,  el cristiano,  no siente esa necesidad. Puede ser un gran caritativo, hacer obras por los pobres, con lo que a la vez aumentará sus santidad, pero no le corresponde actuar para remover las condiciones sociales o abusivas del sistema o de grupos de poder. Su anhelo es su salvación a través de sus actos personales y de su conducta personal. Todo con el respeto a formas varidadas de vivir la fe y la moral cristiana y con  las máximas reservas, y perdóneseme la generalización.

martes, 22 de xuño de 2021

Notas soltas. Hipocrisia, escravitude e indultos.

 

      A hipocrisia é algo assim como o fingimento de ter boas qualidades ou sentimentos, quando realmente  tudo parece uma falsedade ou falsa representação do que se pensa. Ou também fazer pompa dos príncipios morais e as normas de conduta de bons cidadáns  e  embora   agir ou atuar  o revês. 

     A hipocrisia é algo repugnante,  acostumamos a dizer nós mesmos sobre as nossas propias condutas hipócritas. A pratica da hipocresia tem  pouco que ver coa autocrítica e a búsqueda da verdade. É tal vez algo  tão estendido que ninguém nos libramos  de practicâ-la e de vê-la a cotio. Digamos que algo assim co que se convive e que todos practicamos seja mais ou seja menos. Ainda  que doia,  não estaria mal reconhecermos que não há ninguém de nós que não practique  ainda que seja um  pouquimho a hipocrisia. E quem não sepa manejar um pouco de hipocrisia no mundo pronto vai darse de murros contra tirios e troianos.

     Hoje vem a conto um bocado de  hipocrisia social. Hoje andam a  zumbar-me na testa  duas noticias que me fixeram refletir o respeito: A escravitude e  os indultos na Catalunha. 

     Escuto que Holanda está a fazer autocrítica do seu passado escravista, que foi o último país em abolir a escravitude lá pelo cercano 1830 mais ou menos. Os barcos holandeses partiam de Amsterdão pra África com armas, explosivos, seda. Na África recolhiam escravos e levava-nos para América  e ali carregavam café, açucar, especias etc. que chegavam a Holanda.  Um negócio redondo, os lucros eram muitos, ainda que o negócio roda-se arredor do repugnante tráfico de seres humans. Um pais protestante, moderno, rico, dono secular do comércio no mundo. Que mais da, Portugal nessa altura andava também  na  mesma brincadeira, ainda que a historia dos paises não gostem de recorda-lo. Espanha, também,  deixou de lutar pela soberanía de Gibraltar,  nessa mesma altura, em troques de que  Inglaterra não intervisse na suas rutas de escravos. Quem escuta isso hoje em Espanha, ou em Portugal?. Bem está que os holandeses façam iste reconhecemento, estão a quitar o velo hipócrita de reconhecerse escravistas. A verdade sempre vai libertar e melhorar as pessoas.

      Mais do mesmo. Leio a Aquilino Ribeiro no seu romance " A casa grande de Romarigaes", vexo com estupor,lá pelo 1790,  que o Morgado,  e grande senhor da casa tem além dos criados e camponeses que dependem de ele,( que escravos são também), escravos da Guiné, pretos africanos, que num momento de falência da sua economia chega a vender os senhores que se ocupavam deste comércio. Olhe, estamos a falar de quando meu bisavó era um moçote, quem di ainda ontem. E isto numa zona rural de Portugal emtre Coura e Vilanova de Cerveira que hoje em día  fica verde de prados e montes mas sem xente.  Imagen

      Não, se faz favor, deixe lá isso, não recorde que fomos escravistas, nós que no  1789 pudemos ver como a nossa civilização fez  a Revolução francesa e estudamos com orgulho como este mundo occidental iluminou o mundo cos  direitos do homem e o cidadão e cortou a cabeça o absolutismo o tempo que criava  o estado laico e liberal. Mas ese estado liberal liderado pela burguesia ainda nada queria saber de  escravos, de  pobres que morriam nas ruas. A nobreza, o alto clero, e a estrafificacação social feudal seguiam e seguiram muito mais tempo presentes, coa amanho e diferença de que uma nova clase social ascendia o cumio do control político e social, a burguesía liberal. 

      Somos ou não somos hipócritas. A escravitude fica na imagem da Europa, e  ainda faz pouco andava pelas ruas, como algo familiar. Esta Europa da liberdade, do homem, do cidadão, foi ainda ontem escravista, e ninguém daquela mexia  um dedo pra sua eliminação, nem tão sequer a Santa Igrexa de Roma. E se de hipocrisia falamos coa Igrexa topamos, mas deixemos pra outro día este cúmplice consorte.

      Só de passo, além da diferença de opiniões acho um bocado hipócrita o grande sarilho mediático  armado arredor dos indultos dos políticos do procés. Estou seguro que o PP de estar no poder faria o mesmo que hoje faz o Psoe, não tenho dúvidas.  Ainda que isto seja um juizo de intenções. Deixe lá o governante fazer, eles são quem mais sabem do tema. Sim , diga que não gosta da decisão, pronto, mas não levante tantas trincheiras e inflame globos de odio, cando não corresponde.  O erro do indulto, no caso de que assim for, não vai fazer tremer nenhuma institução nem pôr em causa a soberanía nacional e o poder político de Espanha. Só vai deixar sair da cadeia a uns presos que,  em nadinha , sairiam a rua como mártires. De verdade, eu vexo tudo um pouco excessivo e misturado  cum  muito verniz de hipocrisia.


     

    

xoves, 10 de xuño de 2021

Tres compañeros recientes. (De vez em quando um livro)

 

          Los tres me han acompañado, una buena temporada. Creo recordar que nos juntamos en octubre del 2020. Primero  estaba concentrado  en La Monarquía Hispánica, en navidades mi hijo me  trajo el regalo maravilloso de la Historia del Poder político en  España, por las mismas fechas en una libreria de Allariz de libros de segunda mano  me encontré  con la Historia Medieval de Galicia,   algo que tenía pendiente,  y también lo agregué. El caso es que los tres juntos han andado de mochila para arriba para abajo, mesilla, mesa de la sala, han estado al menos a mi vista en todos estos días . Los tres se iban alternando y conviviendo entre ellos y yo. Hace un mes que los dí por despedidos y leídos y aquí andan  con una imagen más usada y llenos de rasguños y notas interiores a lápiz.

      La Monarquía Hispánica, escrito con esa generosidad de datos y reflexiones de Villacañas hay que leerlo despacio, consultando, repasando. Todo parece nuevo en su lectura, todo parece heterodoxo históricamente, te absorbe por conocer y saber más. Es amplio, completo en sus descripciones  escritas por un filósofo que te explica la historia. Tengo que decir que soy fan incondicional y eso me  hacer fascinar más con sus enseñanzas. Es como dije más para estudiar que para leer, el autor no te lo pone fácil en la complejidad de los reinos de León, Castilla, Aragón , Navarra, Portugal. Causas, consecuencias, visiones nuevas, respuestas a los porqués  y que el lector saque consecuencias o vea antecedentes de la historia de España que puedan dar explicaciones a la España de hoy. Recomendable, evidentemente, y que precisa repaso paralelo de fechas, datos etc. para que el lector no se aburra y lo deje. 

       La historia del poder político en España, es una obra magnífica que te coloca en la explicación histórica de situaciones y causas. Es crítico  y pedagógico y el bagaje que se extrae de él es monumental. Repite o conecta  muchas cosas ditas en  "La Monarquía Hispánica" , por lo que habiendo leído primero este libro se entiende mucho mejor la  "Historia del poder político en España". Tiene esa visión racionalista y heterodoxa de Villacañas en el que siempre encuentras reflexiones, datos, historias que no sabías. A mi modo de ver no es parcial ni divulgativo de ninguna idea, aunque estará quien piense lo contrario..

      "O Reino Medieval de Galicia", de Anselmo López Carreira es un libro riguroso, magníficamente presentado y con un nivel historiográfico que puede cansar a profanos o poco acostumbrados a la historia. Es un libro necesario y de contínua consulta. El autor cuestiona con datos, fuente y citas el relato histórico que sitúa a Galicia al margen de la Historia Medieval y víctima de la historiografia de creación de una España mitológica gótica que margina la gran importancia de Galicia ya desde el reino Suevo y con la posterior organización del reino en lo que la historiografía castellana llamó el Reino de León. Habrá gente que critique el libro desde un sesgo ideológico  como nacionalista, pero los datos y la visión de la historia están ahi. Muy interesante y necesario sin menoscabo de que se cuestione lo que cada uno quiera , sobre todo ante la aparición de nuevas fuentes y estudios al respecto. Abiertos estamos y ansiosos de aprender y saber, pero no nos gustan los relatos fantasmagóricos y falseados en aras de justificar una idea política actual. Lo encuentro magnífico para leerlo con calma e ir asimilando conceptos y fechas, de hecho he releído algunos capítulos otra vez para procesar e ir asimilando  su densidad de información. Es uno de tantos libros que te ayudan a sacar el velo de un relato mal contado en que en este caso la víctima es Galicia como sujeto histórico y entidad cultural.

      Que compañía me han hecho, pena que  no les hubiese dedicado más tiempo y profundidad. Son más para estudio y consulta permanente que para lectura rápida. Mi deseo sería volver a empezarlos de nuevo, porque en esto de la historia para aficionados, como en mi caso, es como el correr o hacer ciclismo, necesitas rodar continuamente aunque sea poco a poco para llegar a andar con soltura.  No van a ir a la estantería sin más, tendrán que estar a la vista, porque me son necesarios. Queda pendiente una reseña con un post de cada uno en este blog.

xoves, 3 de xuño de 2021

Ana Belén - 'Pequeño vals vienés

       En Viena hay diez muchachas Un hombro donde solloza la muerte 

Y un bosque de palomas disecadas

 Hay un fragmento de la mañana

 En el museo de la escarcha 

Hay un salón con mil ventanas

 ¡Ay, ay, ay, ay! Toma este vals, este vals, este vals Con la boca cerrada 

En Viena hay cuatro espejos Donde juegan tu boca y los ecos Hay una muerte para piano Que pinta de azul a los muchachos Hay mendigos por los tejados Hay frescas guirnaldas de llanto ¡Ay, ay, ay, ay! Toma este vals, este vals, este vals Que se muere en mis brazos Este vals, este vals, este vals De sí, de muerte y de coñac Que moja su cola en el mar Porque te quiero, te quiero, amor mío En el desván donde juegan los niños Soñando viejas luces de Hungría Por los rumores de la tarde tibia Viendo ovejas y lirios de nieve Por el silencio oscuro de tu frente ¡Ay, ay, ay, ay! Toma este vals, este val Este vals de cintura quebrada Y este vals, este vals, este vals, este vals De sí, de muerte y de coñac Que moja su cola en el mar Y este vals y este vals y este vals y este vals De sí, de muerte y de coñac Que moja su cola en el mar En Viena bailaré contigo Con un disfraz que tenga cabeza de río ¡Mira qué orilla tengo de jacintos! Dejaré mi boca entre tus piernas Mi alma en fotografías y azucenas Y en las ondas oscuras de tu andar Quiero, amor mío, amor mío, dejar Violín y sepulcro, las cintas del vals Quiero, amor mío, amor mío, dejar Violín y sepulcro, las cintas del vals ¡Ay, ay, ay, ay! Toma este vals y este vals Y este vals del "Te quiero siempre, siempre, siempre" Y este vals y este vals y este vals y este vals De sí, de muerte y de coñac Que moja su cola en el mar Porque te quiero, te quiero, te quiero Te quiero, te quiero amor, amor, amor Te quiero amor mío, mi amor Amor, amor, te quiero amor mío Te quiero amor, amor, amor, amor Amor, amor Amor, amor

Eloise - Tino Casal

AMERICANO REACCIONA POR PRIMERA VEZ A Tino Casal "Eloise"

Franco Battiato "Nómadas" "Yo Quiero Verte Danzar" (Sábado Noche 25-07-87)

Franco Battiato "Centro de Gravedad" "La Estación de los Amores" Tocata ...

ARROLO DE DOMAIO

 "Non hai berce coma o colo" Mini, Sonia Lebedynski

Mini e Navia Rivas

Pulp Fiction | 'I Want To Dance' (HD) - Uma Thurman, John Travolta | MIR...

Pulp Fiction detrás de cámaras escena de baile en Jack Rabbit Slims

Notas de Historia. Nascemento do reino de Portugal em podcast. Breve recordatório.

 Tratado de Zamora

 

(podcast RTP)

 Da primeira tarde portuguesa ao reino claramente demonstrado.


Da primeira tarde portuguesa ao reino claramente demonstrado 1/5|31 Mai. 2021

Da primeira tarde portuguesa ao reino claramente demonstrado. 2/5|01 Jun. 2021

Da primeira tarde portuguesa ao reino claramente demonstrado. 3/5|02 Jun. 2021

 

 

martes, 25 de maio de 2021

6. Debate: Recepción de las nuevas teorías políticas (ss. XVI-XVII). Ped...

https://youtu.be/Q5HHoXISTNs

Notas de historia. Cambios na organización do territorio galego medieval: Das parrochiae ás parroquias.

 


Roque Sanfiz Arias

            BLOG     MAZARELOS

Un dos elementos máis característicos da distribución espacial galega é a parroquia. Unha unidade territorial que forma identidades e crea lazos veciñais nun primeiro plano. Para nós é unha realidade cotián inmutable e a súa orixe é frecuentemente asociada co Parroquial Suevo. Sen embargo, cómpre revisar o que queda daquel documento nas nosas parroquias.

O Parrochiale Suevum consiste nunha lista de trece sedes episcopais que pertencían á antiga provincia da Gallaecia e que formaban o Reino Suevo. Para cada unha das sedes establécense unha serie de parrochias, ecclesias ou pagus que as compoñen. Ao comezo do documento dise que a súa data de redacción sería do século VI. Porén, esta datación é moi controvertida[1].

A autenticidade do Parrochiale Suevum foi posta en cuestión en moitas ocasións. Mais que pola falsidade do documento enteiro por posibles modificacións levadas a cabo en épocas posteriores. Unha delas é a máis que posible inclusión dos arciprestados de Bezoucos, Trasancos, Labacengos, Arros e Seaya como parrochiae pertencentes á sede de Iria polo bispo de Lugo no século XI.

Obtida do catálogo da exposición In tempore Sueborum.

Como sinala López Alsina, a sede de Lugo poñería en circulación un texto modificado conscientemente en varios casos, un deles sería este. No século XI estábase levando a cabo un proceso de restauración de sedes episcopais e Lugo tiña certos intereses en contentar á sede de Iria. Esta posibilidade non descarta que estas entidades territoriais existisen previamente ó século XII, de feito aparecen mencionadas en documentos do século X.

No século IX a monarquía reestruturou a trama diocesal galega, sen realizar unha revolución e valéndose das estruturas preexistentes. As parrochiae foron convertidas en arciprestados e estes tiñan un plano administrativo superior de dioceses ás que estaban adscritos.

Na maioría dos casos houbo unha continuidade da relación parroquias-sedes do Parroquiale Suevum coa de arciprestados-dioceses xurdida no século X. Noutros casos foron tomados certos arciprestados para adscribilos a outra diocese. É o caso das parroquiae asturianas que no Parroquiale Suevum estaban adscritas á sede britoniense -xa desaparecida no século XI- e que foron ser outorgadas á diocese de Oviedo, creada pola monarquía asturiana no século IX.

Isto fálanos de que as parrochiae como entidade territorial eran un espazo dalgunha maneira cohesionado que non conviña separar. É posible establecer a súa continuidade dende a época sueva, sendo aproveitadas en futuras reordenacións da trama eclesiástica pasando por unha adaptación ás súas novas denominacións, funcións e obrigas da nova estruturación pero sen chegar a ser disoltas para formar novas entidades ex nihilo.

Se queremos achegar a mirada á organización da poboación é imprescindible falar das igrexas ou ecclesiae. Estas eran a unidade mínima de organización eclesiástica e á vez, a mais próxima e ligada ao pobo, agrupado ao seu redor. Un dos elementos que nos falan máis claramente da fixación da poboación son as necrópoles, pero tamén pode observarse noutros como o pago de décimos[3].

Froito da relación tanto espiritual como económica da xente coa igrexa vai xurdir a parroquia como institución. Pese a que derive do termo suevo refírese a un marco territorial diferente, a denominada “parroquia clásica” pola historiografía.

O elemento fundamental é a igrexa parroquial. Podían ser fundadas tanto por eclesiásticos, mosteiros, señores laicos ou mesmo por comunidades de campesiños. Para fundala era necesario facer unha dotación material que garantise a supervivencia do templo, limitando o carácter social dos seus fundadores; non podía fundar unha igrexa quen quixera senón que ademais debía ser capaz de mantela.

No momento de formación de moitas das igrexas parroquiais simplemente se produciu un proceso de aproveitamento das igrexas rurais altomedievais, conservando ademais o seu emprazamento e advocación[4]. Antes da formación das parroquias clásicas, dentro das chamadas parroquias antigas -as mencionadas no Parroquiale Suevum– tamén había unha igrexa cabeceira da parroquia antiga, caracterizada por ser o lugar onde recibían o bautismo os fieis da zona[5].

As igrexas parroquiais pasaron entón a ser o elemento central dunha pequena entidade territorial que operaba nun primeiro plano, tendo por riba outros niveis de administración eclesiástica, de menor a maior tamaño: os arciprestados, os arcediagados e as dioceses.

O Concilio de Coyanza de 1055 supuxo un punto de inflexión para a organización parroquial. Co animo de reconstruír o ordenamento eclesiástico dende as súas bases, ordenouse a que todas as igrexas rurais cabeceiras de freguesía debían formalizarse como parroquia clásica formando así un mapa de parroquias clásicas que cubrise todo o territorio[6].

A reforma gregoriana do século XI tivo grande influencia nos cambios de propiedade das igrexas parroquiais. A partir dese momento, os laicos víronse obrigados a cedelas á Igrexa como institución, conservando unha sorte de privilexio ou custodia sobre elas, o chamado padroado.

A parrochia sueva non desapareceu mais adaptouse ás novas realidades eclesiásticas e políticas. A súa continuidade foi mostra da súa validez como entidade ordenadora de territorio. Ao mesmo tempo a poboación foise repartindo pola xeografía galega en función dunhas novas entidades, as parroquias. Parrochiae e parroquias seguen tendo moita influencia na poboación e nas súas identidades mais compre ver a súa orixe para entender as diferenzas.

Mapa das parroquias galegas na actualidade.

 

[1]Usamos neste caso a edición incluída no Itineraria et alia geographica, publicado por Brepolis en 1975.

[2]López Alsina, F. (1999). Parroquias y diócesis: el obispado de Santiago de Compostela. P. 312.

[3]López Alsina, F. (2002). El Encuadramiento eclesiástico como espacio de poder : de la parroquia al obispado. P. 439.

[4]Ibídem. P. 433.

[5]Ibídem. P. 455.

A imaxe de portada é unha miniatura de Martiño de Braga do Códice Albeldense. Obtida do catálogo da exposición In Tempore Suevorum. Dispoñible en http://www.intemporesueborum.es/gl/catalogo/.

Artigo revisado o 11 de febreiro de 2021.